Lời nhà sáng lập
Vì sao các kết nối lại quan trọng
Không ai đạp xe trên một dự án. Người ta đạp xe từ cửa nhà đến trường học, cửa hàng, nhà ga hay nơi làm việc. Một làn xe đạp mới có thể cải thiện một phần chuyến đi ấy nhưng vẫn để lại một điểm băng qua đường khó khăn hay một kết nối còn thiếu chưa được giải quyết. Việc đếm số kilômét cho chúng ta biết một điều quan trọng về những gì một thành phố đã cung cấp. Hiểu được những kilômét ấy khớp nối với nhau ra sao còn cho chúng ta biết nhiều hơn thế.
Các nhà nghiên cứu, chính quyền thành phố và các tổ chức đạp xe từ lâu đã nhận ra điều này. Những cách tiếp cận đã được khẳng định tạo nên những nền tảng quan trọng, trong đó có Bicycle Network Analysis của PeopleForBikes, vốn đo lường mức độ các tuyến đường ít căng thẳng kết nối người dân với những nơi họ cần đến, và thước đo của ITDP về số người sống gần hạ tầng xe đạp được bảo vệ. Báo cáo này được xây dựng dựa trên những công trình đó. Chúng tôi muốn làm cho bằng chứng về hạ tầng trở nên hữu ích trên một tập hợp đa dạng các khu vực đô thị, và trình bày những hạn chế của nó đủ rõ để người đọc có thể phản biện.
Với ấn bản đầu tiên này, chúng tôi đã chọn 750 khu vực đô thị để phân tích. Gần một phần ba trong số đó có dưới 250.000 cư dân, và hơn một phần ba nằm ở châu Á. Đây là một nghiên cứu đối sánh được lựa chọn có chủ đích, chứ không phải một mẫu đại diện về mặt thống kê cho các thành phố trên thế giới. Nó đưa những nơi có quy mô và hoàn cảnh khác nhau vào một cuộc nghiên cứu chung.
Tôi muốn châu Á góp phần định hình cách chúng tôi hiểu những bằng chứng đó. Các thành phố ở châu Á bao gồm rất nhiều kiểu bố cục đường phố, hệ thống giao thông và truyền thống đạp xe khác nhau. Nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn từ khắp khu vực nên định hướng cách chúng tôi đọc kết quả, các định nghĩa mà chúng tôi tinh chỉnh và những lời giải thích mà chúng tôi đưa ra. Mọi thay đổi phát sinh từ những ý kiến đóng góp đó sẽ được ghi lại trong kế hoạch phân tích. Một phép so sánh toàn cầu phải sẵn lòng học hỏi từ chính những nơi mà nó đo lường.
Trách nhiệm đó bắt đầu từ việc xem xét lại chính những giả định của chúng tôi. Chỉ số tổng của chúng tôi chỉ ghi nhận một con phố yên tĩnh khi nó được đánh dấu trên bản đồ là tuyến xe đạp. Thước đo khả năng tiếp cận chỉ tính các tuyến có mức căng thẳng giao thông thấp nhất: những tuyến tách khỏi xe cơ giới và các tuyến xe đạp được đánh dấu trên bản đồ nằm trên phố êm ả. Một con phố êm ả bình thường không được đánh dấu như vậy sẽ không được tính điểm, ngay cả khi nó có thể hỗ trợ việc đạp xe hằng ngày. Tầm quan trọng của sự bỏ sót đó cần được kiểm chứng tại địa phương. Tỷ lệ tham gia đạp xe cao không thể chứng minh rằng điều kiện đang phù hợp với tất cả mọi người; tương tự, một điểm số hạ tầng không thể mô tả toàn bộ mối quan hệ giữa một thành phố và những người đạp xe ở đó.
Ấn bản đầu tiên xem xét ba khía cạnh của việc trang bị hạ tầng: lượng và loại hạ tầng đủ điều kiện, tỷ lệ mạng lưới ít căng thẳng nằm trong khối liên thông lớn nhất, và số cư dân sống gần các tuyến có mức căng thẳng giao thông thấp nhất. Những thước đo này có thể làm lộ ra các xu hướng đáng để tìm hiểu. Chúng không thể chứng minh rằng mọi điểm băng qua đường đều dễ chịu hay mọi điểm đến đều có thể tiếp cận. Thước đo khả năng tiếp cận của chúng tôi đếm cư dân trong phạm vi 300 mét theo đường chim bay, nên có thể bỏ qua những rào cản giữa một ngôi nhà và một tuyến đường.
Chúng tôi sử dụng dữ liệu mở, bao gồm OpenStreetMap, Global Human Settlement Layer và WorldPop. Những nguồn này giúp thực hiện các phép so sánh trên diện rộng, nhưng độ phủ và mức độ chi tiết của chúng không đồng đều. Một bản đồ thưa thớt có thể phản ánh việc thiếu dữ liệu ghi nhận cũng như việc thiếu hạ tầng. Chúng tôi công khai những hạn chế đó và không công bố điểm tổng khi một thước đo bắt buộc không thể tính được.
Chúng tôi đã công bố các câu hỏi nghiên cứu và kế hoạch phân tích trước khi có kết quả. Phiên bản 1, đề ngày 5 tháng 11 năm 2026, ghi lại những câu hỏi mà ấn bản này đặt ra để kiểm chứng. Cùng với kết quả, chúng tôi sẽ công bố các phiên bản dữ liệu, định nghĩa và bước kiểm tra đứng sau mỗi phát hiện. Chúng tôi sẽ giải thích những thay đổi trong phân tích và phân biệt điều chúng tôi quan sát được với điều chúng tôi cho rằng có thể giải thích nó. Những kết quả bất ngờ đáng được xem xét kỹ hơn, kể cả việc soi xét chính thước đo.
Mục đích là giúp những người chịu trách nhiệm về đường phố đặt ra những câu hỏi sắc bén hơn. Những phần nào của một mạng lưới vẫn còn bị tách rời? Những khu dân cư nào cần được chú ý kỹ hơn? Bản đồ cần được sửa ở đâu, và phương pháp cần được cải thiện ở đâu?
Tôi đặc biệt hoan nghênh sự soi xét từ các nhà nghiên cứu, những người làm thực tiễn và các tổ chức đạp xe trên khắp châu Á, cũng như từ bất kỳ ai mà hiểu biết của họ về một nơi chốn đặt ra thách thức cho cách diễn giải của chúng tôi. Một chỉ số hữu ích nên giúp những cuộc trao đổi ấy dựa trên thông tin đầy đủ hơn.
Anthony Joseph Nhà sáng lập kiêm Giám đốc Công nghệ, Party Onbici
Bình luận theo từng phần
Bình luận nằm ở cuối phần mà chúng đề cập, để bạn thấy điều gì đã được nói và ở đâu. Hãy chọn một đoạn để trích dẫn trong bình luận của bạn.